25 lat Związku Szlachty Polskiej

Działając współcześnie nie zamierzamy odzyskiwać przywilejów czy schlebiać własnej próżności, ale stawiając na wartości intelektualne i moralne powrócić do polskiego życia społecznego by odgrywać w nim aktywną rolę

Z tekstu deklaracji ideowej ZSzP w brzmieniu ustalonym na Konwencie Członków Związku Szlachty Polskiej w Warszawie 16 września 2001

GDAŃSKI ROZDZIAŁ DZIAŁALNOŚCI ZSzP

W tym roku mija 25 lat od powstania Związku Szlachty Polskiej. Przy tej podniosłej okazji warto przywołać fragment deklaracji ideowej Związku z 2001r, który dobrze oddaje uwarunkowania społeczne, kulturalne i polityczne w jakich powstawał ZSzP:

„Wiek XX przyniósł olbrzymie i zasadnicze zmiany w życiu społecznym, politycznym i ekonomicznym Europy. Idee które okazały się utopijne, przez kilkadziesiąt lat trwania i barbarzyńskiego działania przyniosły katastrofalne szkody w wielu dziedzinach życia społecznego. Szkody te w szczególności dotknęły warstwy wyższe, w tym stan szlachecki. W obu wojnach światowych i wyzwoleńczych, a szczególnie wskutek działań obłąkańczej i zbrodniczej ideologii komunistycznej stan szlachecki poniósł olbrzymie straty. W PRL pozbawiony, jak cały naród praw podstawowych był ze szczególną zaciekłością wyszydzany, dyskryminowany, więziony przez rodzimych renegatów. Został skazany na niebyt i wymazanie ze świadomości społecznej.

Na przekór temu część środowiska świadoma pochodzenia, wartości i swej roli w społeczeństwie zachowała im wierność i wewnętrzną zwartość. Jednak znaczna część zagubiła się w trudnej szarzyźnie codzienności i walce o byt. Puściła w zapomnienie świadomość pochodzenia i wartości jakie szlachta Rzeczypospolitej, mimo wad nieobcych żadnemu środowisku, wniosła w życie państwa i narodu. Przeszło półwieczna indoktrynacja przyniosła olbrzymie i negatywne zmiany w mentalności społeczeństwa……Nastąpił upadek wartości budowanych w ciągu setek lat przez pokolenia przodków. Działania zmierzające do zniszczenia szlachty i stanowiących jej fundament wartości spowodowały odejście w zapomnienie godności, uczciwości, obowiązkowości, honoru, dobrych obyczajów i wychowania, pracy dla ojczyzny i patriotyzmu”.

A oto główne cele jakie postawiło przed sobą nowe stowarzyszenie:

– integracja i zorganizowanie środowiska szlacheckiego by wspólnie pracować nad przywróceniem wartości w służbie Narodu i Państwa Polskiego,

– organizacja konferencji, odczytów, spotkań dyskusyjnych i towarzyskich na tematy związane ze szlachtą polską jej aktualnymi problemami i historią,

– propagowanie kultury i dobrych obyczajów w nawiązaniu do etosu rycerskiego,

– poświęcenie szczególnej uwagi młodzieży zachęcając ją do podnoszenia swojego poziomu przez zdobywanie wykształcenia, i obyczajne, godne postępowanie,

– nawiązywanie kontaktów z polską szlachtą rozproszoną wskutek wojen i wydarzeń politycznych po całym świecie, szczególnie za wschodnią granicą,

– dbałość i propagowanie dbałości o dobra kultury materialnej i duchowej – zabytki architektury, sztuki i rzemiosła, miejsca pamięci narodowej i rodzinnej, jako ważnego składnika kultury polskiej,

– promowanie i wspieranie badań nad historią własnych rodzin,

– umacnianie w świadomości społecznej znaczenia podstawowych wartości Rzeczypospolitej Wielu Narodów (jak: honor, godność, własność, rodzina, odpowiedzialność, prawda, patriotyzm),

– przeciwdziałanie wszelkim przejawom uzurpacji i próbom oczerniania środowiska szlacheckiego,

– przywracanie w świadomości społecznej rzeczywistego i wolnego od przekłamań obrazu szlachty polskiej

PRAPOCZĄTKI

Historię ćwierćwiecza Związku Szlachty Polskiej można podzielić na dwa okresy: „gdański” (1995 – 2008) i „warszawski” (2008 – do chwili obecnej). Podział ten wynika zarówno z miasta będącego siedzibą Związku, jak i ze składu osobowego jego władz. Z uwagi na nieubłagany upływ czasu, zacieranie się w pamięci twórców ZSzP jego początków (niektórzy już odeszli) i stosunkowo skromne materiały, zwłaszcza z pierwszych lat istnienia Związku przedmiotem artykułu jest pierwszy tj. „gdański” okres historii ZSzP.

Inspiratorem, założycielem i pierwszym prezesem Związku Szlachty Polskiej był Pan Ireneusz Stanisław Osiński h. Wężyk odm. który w 1992 r rozpoczyna wydawanie szlacheckiego periodyku Verbum Nobile. Pierwszy numer pisma ukazał się w formie skromnego 8-io stronicowego biuletynu wydanego przy współpracy powstałego kilka lat wcześniej Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego. Pismo wkrótce pojawia się w obiegu ogólnopolskim zaś zainteresowanie czytelników tą tematyką jest na tyle duże że rzutuje to na aktywność założycieli Związku, co skutkuje w 1995 r m.in. rejestracją jego statutu.

W pierwszych latach istnienia Związek Szlachty Polskiej działał poprzez swoją Radę w skład której oprócz prezesa Osińskiego weszli Panowie Andrzej Kołakowski i Zbigniew Gizowski . Jednym z ojców – założycieli Związku był Pan Waldemar Malinowski h. Pobóg (legitymacja nr. 3, do dziś członek Oddziału Gdańskiego Związku), artysta plastyk, od 1998 r redaktor graficzny Verbum Nobile. W późniejszych latach Pan Waldemar Malinowski był autorem nowej szaty graficznej „Verbum Nobile”, przede wszystkim zaś znaku (godła) związku, z wpisanym weń zawołaniem w języku łacińskim – „AD MAIORA NATUS SUM” autorstwa Pana Andrzeja Kołakowskiego. Pan Waldemar jest również autorem odznaki Związku Szlachty Polskiej wykonanej w listopadzie 2004 r., a także ciekawych exlibrisów o tematyce szlacheckiej .

Osobą szczególnie zaangażowaną zarówno w działalność Związku Szlachty Polskiej w całym okresie „gdańskim”, jak i w redakcję „Verbum Nobile” był Pan Marcin Michał Wiszowaty h. . Po śmierci zasłużonego sekretarza redakcji „VN” Pana Janusza Kalinowskiego Marcin Wiszowaty obejmuje tę funkcję, zaś od 1999 r staje na czele redakcji pisma. W 1998 r miało miejsce istotne wydarzenie w relacjach między Verbum Nobile a Związkiem Szlachty Polskiej – było nim przekazanie aktem notarialnym praw do Verbum Nobile przez jego wydawcę Pana Ireneusza Osińskiego na rzecz Związku Szlachty Polskiej. Odtąd Verbum Nobile staje się oficjalnym organem prasowym Związku.

Swoją działalność publiczną ZSzP zainaugurował 28 stycznia 1995 Sesją Naukową poświęconą historykowi – Józefowi Mackiewiczowi (brat Stanisława Cat-Mackiewicza) . Sesja pt. „Jedynie prawda jest ciekawa – w 10-tą rocznicę śmierci Józefa Mackiewicza” odbyła się w dworku Sierakowskich w Sopocie który odtąd przez kilka lat będzie udzielał nam gościny w swoich kameralnych wnętrzach.

Poprawa sytuacji lokalowej Związku nastąpiła dopiero w 2005 r gdy swoje pomieszczenia udostępniło nam Gdańskie Towarzystwo Naukowe mieszczące się na rogu ulic Grodzkiej i Rycerskiej w Gdańsku. Odtąd spotkania otwarte i zamknięte Związku będą odbywać się w sali konferencyjnej GTN, zaś na piętrze, w niewielkim pomieszczeniu znajdzie się biuro Zarządu Głównego ZSzP i archiwum Związku.

Kolejną sesję naukową pt. „Konieczność konsolidacji polskiego środowiska szlacheckiego” zorganizował Związek wspólnie z Bydgoskim Towarzystwem Heraldyczno-Genealogicznym w październiku 1996 r. w Miejskim Ośrodku Kultury. Prezes Ireneusz Osiński zapoznał na wstępie licznie zebranych uczestników sesji z uwarunkowaniami powstania Związku Szlachty Polskiej, jego działalnością i planami na przyszłość. W kolejnym referacie Marcin M. Wiszowaty omówił tradycje i historię ruchów szlacheckich od okresu rozbiorów po dzień dzisiejszy. W ostatnim wystąpieniu dr hab. Jan Winklewski mówił o niektórych aspektach i konieczności konsolidacji środowiska szlacheckiego w Polsce. Wygłoszone referaty spotkały się z dużym zainteresowaniem uczestników sesji, co znalazło wyraz w ciekawej dyskusji. Należy podkreślić iż lokalne prasa i telewizja szeroko reklamowały przedsięwzięcie czego efektem była wysoka frekwencja uczestników. Kilka dni po spotkaniu w lokalnej prasie ukazały się przychylne relacje uczestniczących w nim dziennikarzy.

30 marca 2001 r w dworku Sierakowskich w Sopocie odbyło się ciekawe, 3-godzinne spotkanie członków i sympatyków Związku Szlachty Polskiej które otworzył Prezes Związku p. Wacław Podbereski h. Gozdawa odm. W swym wystąpieniu dokonał on krótkiego, acz okraszonego licznymi ciekawostkami i anegdotami, rysu historyczno – kulturalnego, polskiego środowiska szlacheckiego, co spotkało się z gromkimi brawami licznie zgromadzonych gości (ok. 50 osób). W głównej części spotkania p. Marcin M. Wiszowaty wygłosił referat pt. „Szlachta dziś”, który spotkał się z uznaniem zebranych i wywołał ciekawą, miejscami żywiołową dyskusję. M.in. obecni na spotkaniu właściciele zabytkowych zespołów pałacowo-parkowych w Godętowie i Gartkowicach pp. Brumirski i Jastrzębiec-Smólski podzielili się z zebranymi doświadczeniami związanymi z przywracaniem świetności swych siedzib. Obaj żywiołowo opowiadali o trudach i blaskach władania zabytkami i działaniach związanych z ich restauracją, a także o ciekawej, często dramatycznej (Gartkowice) historii swoich siedzib. P. Jakub Jastrzębiec-Smólski, jeden z najstarszych członków związku (leg. Nr. 10 z 1996 r.) skorzystał z okazji i zaprosił członków i sympatyków związku do odwiedzenia jego włości w Gartkowicach, do czego doszło po kilku następnych latach. Przebieg spotkania w Sopocie, jego atmosfera i reakcja zebranych gości utwierdziła organizatorów w przekonaniu o dużym społecznym zapotrzebowaniu na tematykę ziemiańsko-szlachecką i o potrzebie organizacji tego rodzaju spotkań. Dodatkowym ich efektem jest przybliżenie tej tematyki osobom z pochodzeniem szlacheckim i możliwość pozyskania na tej drodze nowych członków Związku.

Warto tu wspomnieć o roli i znaczeniu mediów publicznych w działalności związkowej. A oto przykład bardzo udanego kontaktu władz ZSzP z mediami. 14 stycznia 2007 r. w programie I Telewizji Polskiej wyemitowano kolejny odcinek programu „Sekrety rodzinne” poświęconego genealogii popularnych postaci polskich mediów. Tym razem bohaterką programu była aktorka Pani Hanna Śleszyńska wywodząca się z mazowieckiej szlachty i pieczętująca się herbem Grzymała. Pani Hannie towarzyszyła rodzina – brat i dwóch synów oraz bratanek. Z racji szlacheckiej tematyki odcinka, do nagrania zaproszono przedstawicieli Zarządu Głównego Związku – Panów Marcina M. Wiszowatego i Waldemara Malinowskiego. W odcinku wziął także udział w charakterze eksperta genealogicznego ds. drobnej szlachty Pan Łukasz Lubicz-Łapiński, Prezes Oddziału Związku w Białymstoku. W tradycji rodzinnej Pani Hanny przechowano świadomość szlacheckiego pochodzenia które wiązano jednak z innym herbem a mn. Doliwa. Scenariusz programu skonstruowano tak że najpierw poddano w wątpliwość herb Doliwa, a później w ogóle szlacheckie pochodzenie, aby później w finałowej części programu, w wyniku szczegółowych objaśnień Pana Łukasza Łapińskiego n/t meandrów działalności rosyjskiej heroldii, potwierdzić szlachectwo w oparciu o niezbite dowody metrykalne oraz odkryć poprawny herb Śleszyńskich – Grzymałę. W dalszym ciągu programu w miłej atmosferze rozmawiano o szlachectwie w dzisiejszych czasach oraz zaprezentowano ideę i cele Związku Szlachty Polskiej. Jak się okazało po programie był on tak fascynujący dla widzów iż zgromadził przed ekranami ponad 3,5 mln. osób. Takiej promocji nikt się nie spodziewał ….a Związek o niej nawet nie marzył. Po emisji programu rozdzwoniły się telefony. Napłynęły setki maili, a stronę internetową Związku Szlachty zamiast dotychczasowych ok. 20 osób na godzinę – odwiedziło ponad 1400! Plon audycji okazał się nad wyraz obfity. Do Związku napłynęły nowe ankiety, a liczba członków wzrosła o blisko 30 osób. Po tym spektakularnym sukcesie nic dziwnego że Prezes Wiszowaty wyraził przekonanie iż popularyzacja genealogii w tak atrakcyjnej formie spowoduje wzrost zainteresowania rodzinną przeszłością w całym polskim społeczeństwie nie tylko szlacheckim

Już w 1998 r ma miejsce uruchomienie oficjalnej strony internetowej Związku Szlachty Polskiej, zaś 1 lipca 2002 r ukazuje się pierwszy numer „Biuletynu Zarządu Głównego Związku Szlachty Polskiej” – wewnętrznego pisma związku niosącego informacje o wydarzeniach i działaniach zarówno zarządu związku jak i jego oddziałów. Strona internetowa ZSzP stanowi od początku, zwłaszcza zaś aktualnie, swoistą prezentację szeroko rozumianej tematyki szlacheckiej – tradycji, kultury, historii i bieżących spraw polskiego środowiska szlacheckiego. Stronę techniczną witryny opracował Rafał Kręcicki, oprawę graficzną przygotował Waldemar Malinowski, zaś jej zawartością merytoryczną zajął się z oddaniem i dęterminacją Marcin M. Wiszowaty zwłaszcza jako sekretarz naczelny w redakcji „Verbum Nobile” za prezesury w Związku Ireneusza S. Osińskiego. Od tego momentu prawdziwą kopalnią wiedzy o „prapoczątkach” Związku staje się m.in. link do strony internetowej p.n. „kronika”.

CHRONOLOGIA WŁADZ ZWIĄZKU I JEGO STRUKTUR WEWNĘTRZNYCH

Poniżej przedstawiono w postaci tabeli chronologię władz Związku Szlachty Polskiej w okresie 1995 – 2008 obejmującym trzy kadencje zarządów (cyfry rzymskie), oraz kolejność zakładania oddziałów związku w poszczególnych kadencjach (cyfry arabskie). W miarę możliwości podano składy zarządów ZSzP w poszczególnych kadencjach oraz nazwiska prezesów oddziałów.



I.

1995 – 1999
Ireneusz S. Osiński – prezes Związku, Andrzej Kołakowski, Zbigniew Gizowski – członkowie Rady ZSzP
1. poł. 1999 O/Wrocław: założyciel i prezes Mieczysław Kopeć h. Kroje,
   



II.
1999-9.10.2004 Wacław Podbereski h. Gozdawa odm. – prezes Związku, Marcin Wiszowaty h. –Sekretarz, Marcin Forkiewicz h. Sas
2. 5.04.2003 O/Chełm: Pani Izabela Michalska z Czyżewskich h.Drya – założyciel i prezes
3. 23.08.2003 O/Grójec: Andrzej Rola – Stężycki h. – założyciel i prezes
4. 28.02.2004 O/Białystok: Łukasz Lubicz-Łapinski h. Lubicz –założyciel i prezes
5. 18.04.2004 O/Kraków: Norberta Tendera z Mocarskichh h. Łada – współzałożyciel i prezes


III.

9.10.2004- 18.10.2008
Marcin M. Wiszowaty h – prezes, Marcin Forkiewicz h. Sas –sekretarz, Jadwiga Kopeć h. Szeliga – skarbnik (w 2-iej części kadencji Dagna Czarnecka h.) , Waldemar Malinowski h.Pobóg , Witold Forkiewicz h. Sas -członkowie
6. 9.10.2004 O/Warszawa: Krzysztof Orłowski h. Lubicz –założyciel i prezes; Izabela Wiercińska h. Wieże – prezes od ; Henryk hr. Grocholski h. Syrokomla – prezes od 15.09.2007
7. 3 12 2004 O/Gdańsk: Andrzej Pietrzkiewicz h. Ostoja – prezes; Andrzej Kopeć h. Kroje – prezes od ; Bogdań Ciundziewicki h. prezes od 29.02.2008

Już od pierwszej kadencji prezesi Związku, oprócz oddziałów terenowych powoływali, w miarę takich potrzeb, reprezentantów regionalnych ZSzP, w tym również za granicą. I tak już prezes Ireneusz S. Osiński prowadził w tym kierunku rozmowy ze środowiskami szlacheckimi w Stanach Zjednoczonych i w Kanadzie. Pod koniec okresu „gdańskiego” reprezentanci regionalni Związku Szlachty Polskiej działali w Bydgoszczy, Szczecinie, Ciechanowie, Płocku, Przemyślu, Chojnicach, Olsztynie, Ostrowi Mazowieckiej i w Sopocie, Ale również w Niemczech, Kanadzie i w Szwecji.

Jednym z zamierzeń Zarządu Głównego ZSzP wybranego 9 października w Warszawie było zorganizowanie regularnych spotkań Prezesów, członków Oddziałów oraz Regionalnych Przedstawicieli Związku. Dwa razy do roku Zarząd Główny ZSzP zapraszał przedstawicieli Zarządów Oddziałów oraz Reprezentantów Regionalnych Związku na spotkania których celem było omówienie spraw bieżących ZSzP, podzielenie się doświadczeniami i przedyskutowanie projektów przyszłych inicjatyw. Zjazdy organizowano dwa razy w roku – wiosną i jesienią. Spotkania wiosenne organizował Zarząd Główny w Gdańsku, spotkania jesienne – kolejne Oddziały z całej Polski. Ogółem, do r 2008 odbyło się 6 takich zjazdów, zaś ich uczestnicy wyrażali satysfakcję i radość z możliwości okresowego spotkania się w przyjaznym gronie i porozmawiania o szlacheckich (i nie tylko) sprawach.

16 września 2001 r w Warszawie odbył się ogólnopolski Konwent Członków Związku Szlachty Polskiej z aktywnym udziałem Prezesów: W. Podbereskiego, I.Osińskiego, M.Wiszowatego i innych członków założycieli Związku. W trakcie obrad dokonano zmian w statucie Związku zmieniając nazewnictwo jego ciał statutowych. I tak: w miejsce „Rada Związku” przyjęto nazwę „Zarząd Główny”, zamiast „Konwent Związku” – „Walne Zebranie”, zaś zamiast „Straż Honorowa” – „Komisja Rewizyjna”. W trakcie Konwentu założyciel i pierwszy Prezes ZSzP Pan Ireneusz St. Osiński otrzymał z rąk aktualnego Prezesa Wacława Podbereskiego legitymację członkowską Związku nr. 1.

POWRÓT HR. IZABELLI SIERAKOWSKIEJ H. OGOŃCZYK DO WAPLEWA

13 llistopada 1999 r. Związek Szlachty Polskiej uczestniczył w bardzo miłej i podniosłej uroczystości. Po z górą pięćdziesięciu latach na swoje dziedzictwo – do dworu w Waplewie – powróciła przedstawicielka rodu Ogończyk-Sierakowskich – Izabella Sierakowska-Tomaszewska. Rodzina hrabiów Sierakowskich została wysiedlona z Waplewskiego pałacu w wyniku t.zw. Reformy Rolnej po drugiej wojnie światowej. Uroczystość w Waplewie była zapoczątkowaniem działań na rzecz zwrotu rodzinie Sierakowskich ich zrabowanego dziedzictwa. Pani Izabella Sierakowska – jedna z dwóch ostatnich żyjących potomkiń rodu Sierakowskich h. Ogończyk przybyła do Waplewa wraz z mężem Bohdanem Tomaszewskim – znanym dziennikarzem sportowym.

Ród Ogończyków Sierakowskich związał swe losy z ziemią waplewską w czasach niełatwych bo tuż po I rozbiorze Polski. W czasach gdy wielu miejscowych ziemian opuszczało swe włości przenosząc się do sąsiedniej, wciąż wolnej Wielkopolski, Sierakowscy pozostają w Waplewie podejmując szlachetną, acz niełatwą misję krzewienia polskości na ziemiach zabranych. Szerzą oświatę, nowoczesne metody gospodarowania na roli, zakładają słynną już wówczas bibliotekę i kolekcję dzieł sztuki. Są nie tylko właścicielami Waplewa, ale i opiekunami miejscowej ludności.

Tytułowa dziedziczka Waplewa została powitana na ganku pałacu przez przedstawicieli lokalnych władz, a także ostatnich żyjących pracowników dóbr waplewskich. Następnie w kaplicy rodowej Sierakowskich odbyła się msza święta w intencji rodziny Sierakowskich celebrowana przez biskupa Błażeja Śliwowskiego. Po krótkim koncercie muzyki Fryderyka Chopina zebrani udali się do Sali Gdańskiej waplewskiego pałacu gdzie hrabiankę Sierakowską powitała delegacja Związku Szlachty Polskiej wręczając jej kwiaty, list gratulacyjny z ostatnim numerem Verbum Nobile, oraz ręcznie malowany wizerunek herbu Ogończyk.

27 października 2000 r. miała miejsce kolejna miła uroczystość związana z dobrami waplewskimi. Dyrekcja Szkoły Podstawowej w Waplewie, zlokalizowanej kilkaset metrów od miejsca gdzie dziedzice waplewscy zbudowali szkołę dla miejscowych dzieci, postanowiła uczcić pamięć Rodu Ogończyk – Sierakowskich przez nadanie ich imienia szkole. Związek Szlachty Polskiej aktywnie włączył się w przygotowania do uroczystości. Szkoła otrzymała w darze od Związku drzewo genealogiczne Sierakowskich, które umieszczono na jednej ze ścian szkolnej Sali Pamięci. Drzewo ozdabiają ręcznie malowane herby krewnych i powinowatych rodziny.

Minęło kilka lat zanim nastąpił kolejny ważny krok w kierunku uregulowania stanu prawnego dawnych dóbr hrabiów Sierakowskich. 10 listopada 2006 r. na zaproszenie starosty sztumskiego delegacja Związku Szlachty Polskiej w osobach: Prezesa Marcina M Wiszowatego i członków Zarządu pp. Jadwigi Kopeć i Witolda Forkiewicza wzięła udział w uroczystym przekazaniu Pałacu w Waplewie z zasobu Agencji Własności Skarbu Państwa Województwu Pomorskiemu w celu utworzeniu w Pałacu Muzeum Tradycji Szlacheckiej, Pomorski Ośrodek Kontaktu z Polonią. Po podpisaniu aktu notarialnego Pani Izabella Sierakowska nie kryła radości i wzruszenia że „pałac będzie nadal służył ludziom” i że „dzięki Muzeum Narodowemu ten dom będzie emanować polskim duchem”

Rok później, 30.listopada 2007 r. w ramach sesji naukowej ”Waplewo-dziedzictwo odzyskane” doszło do podpisania deklaracji o współpracy pomiędzy Muzeum Narodowym w Gdańsku i jego waplewskim Oddziałem, a Związkiem Szlachty Polskiej reprezentowanym przez Marcina Michała Wiszowatego – Prezesa Związku, Marcina Forkiewicza – sekretarza ZSzP oraz Witolda Forkiewicza i Waldemara Malinowskiego – Członków Zarządu Związku. Swój podpis na dokumencie złożył również gość honorowy spotkania – Pani Izabella Sierakowska-Tomaszewska.

Wieloletnie kontakty i współpraca władz Związku, a następnie Oddziału Gdańskiego ZSzP z dyrekcją Muzeum Narodowego i kierownictwem Muzeum Tradycji Szlacheckiej w Waplewie mają swoją kontynuację do dnia dzisiejszego. Z przyjemnością uczestniczymy jako członkowie Związku w wydarzeniach kulturalnych i naukowych (doroczne koncerty chopinowskie, sesje naukowe) organizowanych przez obecne kierownictwo placówki z Panem Maciejem Kraińskim na czele. Mamy równocześnie okazję obcować z coraz bogatszymi zbiorami dzieł sztuki z dawnej słynnej kolekcji hrabiów Sierakowskich nad których odzyskaniem pracuje niestrudzenie zespół pracowników Muzeum.

Z ŻYCIA ODDZIAŁÓW ZWIĄZKU SZLACHTY POLSKIEJ

Jak już wspomniano podstawowymi jednostkami terenowymi ZSzP są Oddziały działające obecnie w 8-iu miastach Polski, a to w: Białymstoku, Gdańsku, Krakowie, Szczecinie, Toruniu, Warszawie, Wrocławiu i Zambrowie. Wszystkie Oddziały jako główną formę działania przyjmują praktykę mniej, albo bardziej regularnych spotkań swych członków w bardzo różnych miejscach, jako że Oddziały Związku nie dysponują własnymi bądź dzierżawionymi lokalami. Z uwagi na liczebność Oddziałów są to na ogół spotkania typu kameralno – towarzyskiego z reguły o charakterze otwartym, na które są również zapraszani prelegenci zewnętrzni. Jak wynika z kronikarskich zapisów na stronie internetowej Związku wczesne spotkania Oddziałów po ich powstaniu z reguły poświęcone były historii rodów szlacheckich członków, co sprzyjało wzajemnemu poznaniu się, zadzierzgnięciu przyjacielskich więzów, a tym samym pogłębiało integrację Oddziałów. Szczególnie kultywowanym zwyczajem były spotkania opłatkowe i wielkanocne organizowane w uroczystej oprawie z reguły z udziałem osoby duchownej, czasem miejscowego arcypasterza. Tak np. jako Oddział Gdański mieliśmy zaszczyt gościć na opłatku w r 2008 J.E. ks. abp. Tadeusza Gocłowskiego. Podobne spotkania z udziałem wysokich hierarchów Kościoła organizowały: O/Kraków z udziałem J.E. ks. kard. Stanisława Dziwisza i O/Wrocław z udziałem J.E. ks. kard. Henryka Gulbinowicza h. Gryf. To ostatnie spotkanie miało charakter integracyjny – wzięli w nim udział zarówno członkowie O/Wrocław Związku Szlachty Polskiej, z Prezesem Mieczysławem Kopciem na czele, jak i członkowie O/Wrocław Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego z Prezesem Kazimierzem Romanowskim. Ksiądz Kardynał ze zwykłą sobie swadą i humorem opowiadał o dziejach swego szlacheckiego rodu, a także o roli tradycji szlacheckiej kultywującej wartości moralne w jego rodzinie.

Ważnym elementem w życiu związkowym był udział zarówno przedstawicieli Zarządu Głównego jak i Oddziałów w uroczystościach państwowych związanych z rocznicami: Konstytucji 3-go Maj i Święta Niepodległości 11-go Listopada, ale również wybuchu Powstania Warszawskiego, czy rocznicy Bitwy Warszawskiej 1920 r., lub z innych ważnych okazji. Tak np. po śmierci Św. Papieża Jana Pawła II (sancto subito), 4 kwietnia 2005 r., delegacja Oddziału Krakowskiego uczestniczyła w czuwaniu modlitewnym pod „oknem Papieskim” przy ul Franciszkańskiej 3. Delegacja z Panią Prezes Norbertą Tenderą z Mocarskich złożyła wiązanki kwiatów, zapaliła znicze i wpisała się do wyłożonej księgi kondolencyjnej.

W ramach poszukiwań kontaktów z polską szlachtą rozproszoną wskutek wojen szczególnie za wschodnią granicą, w 1996 r Związek Szlachty Polskiej nawiązuje kontakt ze Związkiem Szlachty Białoruskiej z Mińska. Rok później dochodzi do nawiązania dwustronnej współpracy. Związek Szlachty Białoruskiej wydaje niezwykle interesujące pismo „Hodnaść” („Godność”) publikujące unikalne materiały historyczne z białoruskich archiwów, w tym dokumenty z czasów dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W 1999 r Związek Szlachty Polskiej gościł w Warszawie na oficjalnej wizycie Władysława Wierowkina – Szeliutę pełniącego funkcję Sędziego Wywodowego Związku Szlachty Białoruskiej oraz Witolda Chanieckiego Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej tego Związku.

Opracował: Andrzej Teleżyński h. Gozdawa